Postür
Skolyoz ve pilates: ne kadar faydalı, nelere dikkat etmeli?
Kısaca: Skolyoz, omurganın yana doğru üç boyutlu eğriliğidir ve hekim takibi gerektirir. Büyüme çağındaki çocuk ve gençlerde uluslararası kılavuzlar, skolyoza özgü fizyoterapi egzersizlerini (Schroth gibi) ve gerektiğinde korseyi öneriyor. Pilatesin skolyoz eğriliği üzerindeki etkisine dair kanıt "çok sınırlı"; ancak hafif skolyozu olan ve ilerleme riski düşük kişilerde duruş asimetrisini, esnekliği ve ağrıyı iyileştirmeye destek olabilir.
Skolyoz tanısı alan birçok kişi "pilates yapabilir miyim, faydası olur mu?" diye soruyor. Bu soruya doğru cevap vermek için önce skolyozun ne olduğunu ve tedavisinde nelerin önerildiğini bilmek gerekiyor.
Önce şunu bilin: Pilates skolyoz tedavisinin yerine geçmez. Özellikle büyüme çağındaki çocuk ve gençlerde takip ve tedavi kararı ortopedi uzmanına aittir. Skolyozu olan biriyle çalışmaya başlamadan önce son röntgen bulgularını ve hekim önerilerini öğrenmek isteriz.
Skolyoz nedir?
Skolyoz, omurganın yana doğru eğrilmesi ve aynı zamanda kendi ekseni etrafında dönmesidir. Eğriliğin büyüklüğü röntgende ölçülen Cobb açısıyla ifade edilir. En sık görülen tipi nedeni bilinmeyen (idiyopatik) skolyozdur ve genellikle ergenlikte fark edilir. Bunun dışında, bacak boyu farkı ya da kas dengesizliği gibi nedenlere bağlı, yapısal olmayan ve esnek eğrilikler de vardır.
Uluslararası kılavuzlar ne öneriyor?
Skolyozun konservatif tedavisi üzerine çalışan uluslararası dernek SOSORT'un 2016 kılavuzu, büyüme çağında eğriliğin ilerlemesini önlemek için skolyoza özgü fizyoterapi egzersizlerini (Schroth gibi yöntemler) ve gerektiğinde korse tedavisini öne çıkarıyor. Kılavuz genel spor aktivitelerinin de sürdürülmesini destekliyor.
Pilates skolyoz için ne kadar etkili?
Kanıt sınırlı
2023'te yayımlanan bir literatür taramasında, pilatesin skolyoz eğriliği üzerindeki etkisine dair kanıt düzeyinin "çok sınırlı" olduğu belirtildi. Yazarlar pilatesin, hafif skolyozu olan ve büyümesi büyük ölçüde tamamlanmış, ilerleme riski düşük kişilerde duruş asimetrisini azaltmaya yardımcı olabileceğini öne sürüyor.
Schroth ile karşılaştırma
Küçük bir çalışmada Schroth ve pilates egzersizlerinin ikisi de Cobb açısında değişiklik sağladı, ancak Schroth daha etkili bulundu. Schroth ve pilatesi birlikte kullanan bir çalışmada ise eğrilik, gövde rotasyonu ve yaşam kalitesinde iyileşme bildirildi.
Pilates, skolyoza özgü egzersizlerin alternatifi değil; uygun kişilerde tamamlayıcısı olabilir.
Skolyozu olanlar pilateste nelere dikkat etmeli?
- Hekim onayı: Eğrilik derecesini ve ilerleme riskini bilen hekiminizin önerisiyle başlayın.
- Kişiye özel program: Herkesin eğriliği farklıdır; standart bir grup dersi yerine size göre seçilmiş hareketler gerekir.
- Simetriyi zorlamayın: Amaç omurgayı zorla düzeltmek değil, uzamak, nefesi kullanmak ve kasları dengeli çalıştırmaktır.
- Ağrıyı dinleyin: Keskin ya da yayılan ağrı hissederseniz hareketi bırakın.
- Korse kullanıyorsanız: Egzersizi korse tedavisinin yerine değil, yanında düşünün.
Studio 4 Pilates'te skolyozla çalışmak
Skolyozu olan öğrencilerimizle birebir derslerle çalışıyoruz. Barrel, Spine Corrector ve Cadillac reformer gibi aletler, omurgayı destekleyerek uzama ve nefes çalışmasını kolaylaştırıyor. Programı hekim önerilerinizi dikkate alarak kuruyoruz. Duruş konusunun genelini bu yazımızda anlattık.
Sık sorulanlar
Skolyoz pilatesle düzelir mi?
Pilatesin eğriliği düzelttiğine dair kanıt çok sınırlı. Hafif skolyozda duruş, esneklik ve ağrı açısından destek olabilir; tedavi kararını hekiminiz verir.
Skolyozu olan çocuk pilates yapabilir mi?
Büyüme çağındaki çocuklarda öncelik, hekimin önerdiği skolyoza özgü egzersizler ve gerekirse korsedir. Pilates ancak hekim onayıyla, tamamlayıcı olarak düşünülmeli.
Reformer skolyoz için uygun mu?
Reformer ve diğer aletler hareketi destekleyebildiği için uygun olabilir; hareket seçimi kişinin eğriliğine göre yapılmalı.
Kaynaklar
- Negrini S ve ark. 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis Spinal Disord, 2018
- Kuru Çolak T, Akçay B, Apti A. Effects of Pilates exercises on idiopathic scoliosis: a scoping review of the literature. Spine Deformity, 2023
- Kim G, HwangBo PN. Effects of Schroth and Pilates exercises on the Cobb angle and weight distribution of patients with scoliosis. J Phys Ther Sci, 2016
- Rrecaj-Malaj S ve ark. Outcome of 24 Weeks of Combined Schroth and Pilates Exercises in Adolescents with Idiopathic Scoliosis. Med Sci Monit Basic Res, 2020